BilgecDede

Bilginin güvenilir adresi

Helikopterin uçma prensibi | Helikopter nasıl uçar?

Devasa bir makine olan demir yığını,kafasının üstünde pervanesi olan helikopterler nasıl uçar? Helikopterler dikey olarak kalkış ve iniş yapabilen, ayrıca havada sabit olarak durabilen döner kanatlı bir uçaktır. Helikopter ilk kez 1907 yılında Fransız Paul Cornu tarafından uçurulmayı başarmıştır. Öte yandan Helikopter ve uçakların uçma prensipleride  aynıdır. Uçaklarda tutunma kuvveti elde edebilmek için uçak hava içinde hareket ettirilirken öte yandan kanat, uçak gövdesine bağlı olduğu için sabit bir yapıda kalmaktadır. Fakat helikopterlerde kanat olmadığından kanat kısmı  sabit değil, hareketlidir. Yani helikopterlerde taşıma kuvveti elde edebilmek için döner kanat yani diğer ismiyle pervane kullanılmaktadır….

Bir diğer tanım yaparsak; Dairesel hareket, sürekli bir hareket oluşturmanın en kolay yoludur. Helikopterlerdeki dönen pervane sistemini günümüzde birçok uygulamada görmekteyiz. Örneğin en basitinden bir fan aynı mantıkla çalışır. Bir taraftan aldığı havayı diğer tarafa pervane ile emme  kuvveti sağlayarak daha hızlı şekilde üfleme sağlar. Helikopter pervanesi aynı uçak kanadı gibi eğimli bir yapıya sahiptir fakat önemli bir farkı çok daha ince olmasıdır. Bunun en büyük nedeniyse ,pervanenin  yüksek hızla dönebilmesi için hava sürtünmesinin mümkün olduğu kadar azaltılması gerekmektedir. İşleyişi ise : Ana motordan bir şaft ile alınan dönme kuvveti pervaneye iletilir. Pervane şanzıman sistemiyle yavaşça harekete başlanıp daha sonra en yüksek maximum hızına ulaşır. Bu dönme kuvvetinin sürekliliği hayati önem taşır. Helikopterin yerle bağlantısı kesilip havalandıktan sonra eğer motor durursa, helikopterin bütün gövdesi pervanenin aksi yönünde dönmek isteyecektir. Neticede ana mekanizmanın yani helikopterin irtifa kaybedip düşmesine neden olacaktır. Bu yüzden motor ile sürekli bir dönme momenti sağlanmak zorunludur.

Norma şartlarda , helikopterin havada, pervanenin ters yönünde dönmesi gerekir.Peki bunu nasıl engellemişlerdir.Nedeni ise  çok basit , kuyruk pervanesidir. Pervane gücünü bir şaft ile ana motordan alır. Helikopterin havadayken spin atmaması için dengeleyici görevine sahiptir.

Helikopterlerin uçuş aşamasında  sadece bu iki pervane görev yapmaktadır, bunlar dışında bir emme  unsuru yoktur. Pervane kollarına pal denilmektedir… Paller açılı olarak sabitlenmiş ve uçak kanadının bir benzeri şeklinde üretilmiştir. Helikopter kanadı iki palden oluşur. Bunlar birbirine zıt yönde eğimli olarak sabitlenmiştir. Kalkışta pilot palleri zıt yönde ve maksimum açıyla eğer ve bu sayede yere en yüksek hava basıncı uygulanmış olur…

Havalanma işlevi ise ,Motor devri arttıkça başlar. Helikopter sağa-sola dönerken ve ileri-geri hareketlerini yaparken pervanenin altındaki mekanizma aracılığıyla pervane komple eğilir. Yani örnek verirsek  ileri hareket edilmek istenirse, pervane şaftın bağlanma noktasından hafif öne eğilir bu sayede helikopter ileriye doğru hareket eder. Diğer yönler için de aynı mekanizmanın hareketi söz konusudur. Kısaca özetlemek gerekirse , eğer helikopterin yüksekliği artırılacaksa veya inişe geçilecekse pallerin açısı artırılır veya azaltılır. Açı azaltılmış olduğunda  çok daha az kaldırma kuvveti uygulanacaktır. Helikopterin yön değişimleri ve ileri-geri hareketi içinse, ana motordan gelen pervane şaftına bağlı kontrol mekanizması ile pervanenin öne ve arkaya eğimi ayarlanır. Pervane öne doğru yattığında, gövdeyi ileriye doğru çekecektir, bu sayede helikopter ileri yöne hareket etmiş olacaktır. Pervane arkaya doğru yattığında ise, önce fren etkisi yapacak ardından da helikopter geri yöne hareket edecektir. Aynı şekilde helikopterin sağa ve sola dönüşlerinin de bu şekilde pervanenin komple eğilmesi sonucunda gerçekleşmiş olacaktır…

Umarım yardımcı olmuşuzdur…